یلدای بی‌رمق در سمنان؛ وقتی گرانی میوه و آجیل، بلندترین شب سال را از مردم گرفت

سمنان- محبان علاء- علیرضا عربی- افزایش افسارگسیخته قیمت میوه، تنقلات و آجیل، در کنار نبود نظارت مؤثر بر بازار، این آیین کهن ایرانی را به کالایی لوکس تبدیل کرده و بی‌تفاوتی مسئولان نسبت به فشار معیشتی مردم، موجی از نارضایتی و انتقاد را در جامعه به‌وجود آورده است.

یلدا، فقط یک شب در تقویم نیست؛ یلدا بخشی از هویت فرهنگی ایرانیان است. آیینی ریشه‌دار که نسل‌ها با سادگی و صمیمیت آن را زنده نگه داشته‌اند. در سمنان نیز، همانند دیگر نقاط کشور، شب یلدا همواره فرصتی برای دیدار خانواده‌ها، تقویت پیوندهای اجتماعی و انتقال سنت‌ها به نسل‌های بعد بوده است.

اما یلدای امسال، چهره‌ای متفاوت و نگران‌کننده دارد. بازارهای سمنان در آستانه این شب، به جای شور خرید و هیاهوی همیشگی، شاهد نگاه‌های متعجب، چانه‌زنی‌های بی‌نتیجه و دست‌های خالی مردم بود. قیمت انار، هندوانه، سیب، پرتقال و به‌ویژه آجیل، به‌گونه‌ای افزایش یافته که بسیاری از خانواده‌ها توان خرید آن‌ها را ندارند.

گرانی‌ها تنها به حذف چند قلم از سفره یلدا ختم نمی شود؛ بلکه احساس ناتوانی، شرمندگی والدین در برابر فرزندان و کاهش نشاط اجتماعی را نیز به همراه دارد.

در این میان، سکوت یا واکنش‌های صرفاً شعاری مسئولان، این پرسش را در ذهن مردم پررنگ‌تر کرده که چه نهادی پاسخگوی این وضعیت است؟

یک کارگر ساختمانی می‌گوید: یلدا برای خانواده‌اش همیشه ساده برگزار می‌شد، اما امسال حتی همان سادگی هم ممکن نیست. درآمدش ثابت مانده، اما قیمت‌ها چند برابر شده‌اند.

به گفته او، مسئولان فقط از پشت میز تصمیم می‌گیرند. او می‌گوید هیچ نظارتی بر بازار وجود ندارد و قیمت‌ها سلیقه‌ای شده‌اند.

این شهروند سمنانی با ناراحتی می‌گوید: یلدا بهانه است، ما در تأمین زندگی روزمره هم مانده‌ایم.

یک مادر خانه‌دار می‌گوید: همیشه تلاش کرده فضای شاد یلدا را برای فرزندانش حفظ کند. اما امسال مجبور شده بسیاری از اقلام را حذف کند. او گرانی انار و آجیل را غیرقابل توجیه می‌داند.

به گفته او، هیچ نهادی پاسخگوی این وضعیت نیست. او می‌گوید: دردناک‌تر از گرانی، بی‌تفاوتی مسئولان است.

یک بازنشسته فرهنگی قدرت خرید خود را با این حقوق بازنشستگی به‌شدت کاهش‌یافته می‌بیند.

وی می‌گوید: قبلاً یلدا فرصتی برای خوشحال کردن نوه‌ها بود. اما امسال فقط توانسته چند میوه ساده تهیه کند. او از وعده‌های تکراری مسئولان انتقاد می‌کند.

به گفته او، یلدا نشان می دهد فاصله مردم و مسئولان چقدر زیاد شده است.

یک جوان شاغل می‌گوید با وجود شاغل بودن، توان خرید اقلام یلدایی را ندارد.

او معتقد است افزایش قیمت‌ها بدون منطق اقتصادی است. به گفته او، نبود نظارت باعث سوءاستفاده شده است.

او از نبود پاسخگویی گلایه دارد. این شهروند می‌گوید: اگر این روند ادامه پیدا کند، چیزی از آیین‌ها باقی نمی‌ماند.

یک فروشنده بازار در سمنان می‌گوید: کاهش شدید خرید مردم، کسب‌وکارها را هم دچار رکود کرده است.

به گفته او، گرانی از مبدأ آغاز می‌شود. او نقش دلالان و واسطه‌ها را پررنگ می‌داند. این فروشنده از نبود نظارت بر عمده‌فروشان انتقاد می‌کند. او می‌گوید: ما هم قربانی این وضعیت هستیم.

یک معلم گرانی یلدا را تهدیدی فرهنگی می‌داند و گفت: حذف آیین‌ها به تضعیف هویت جمعی منجر می‌شود.فشار اقتصادی شادی را از خانواده‌ها گرفته است.

او از نگاه صرفاً اقتصادی مسئولان انتقاد می‌کند و تأکید دارد که آسیب فرهنگی کمتر دیده می‌شود.

یک دانشجو هم می‌گوید: نسل جوان احساس ناامیدی می‌کند. گرانی‌ها شادی‌های ساده را حذف کرده‌اند.

به گفته او، مسئولان واقعیت زندگی مردم را درک نمی‌کنند.

او نبود سیاست حمایتی را نقد می‌کند و می‌گوید: یلدای امسال نماد فشار مزمن اقتصادی است.

بانوی سرپرست خانوار می گوید: یلدا برایش همیشه نماد امید بوده است. اما امسال حتی فکر خرید آجیل هم برایش ممکن نیست.

او از نبود حمایت‌های معیشتی گلایه دارد و گفت: فشار اقتصادی چند برابر خانواده‌های آسیب‌پذیر است.

او می‌گوید: کاش مسئولان یک شب جای ما بودند.

شاه حسینی شهروند گرمساری، با اشاره به بی منطق بودن گرانی‌ها، گفت: مردم نمی‌دانند که این افزایش بی رویه قیمت‌ها برای چیست؟ مگر در کشور چه اتفاقی رخ داده که قیمت یک کالا باید در یک ماه چهار بار تغییر کند اینها فقط گرانی‌های بی منطق و به دلیل سو مدیریت و عدم توانمندی مدیران و مسئولان ما برای اداره کشور است و دلیل دیگری ندارد.

شهروند دیگری، می‌گوید: گرانی‌ها آنقدر زیاد شده که دیگر مردم کلافه شده‌اند واقعاً نمی‌توان خرید کرد در همه کشورها در شب‌های منتهی به سال نو و عید شکرگزاری و… قیمت‌ها شکسته می‌شود کم می‌شود تا مردم بتوانند خریدشان را داشته باشند در کشور ما برعکس است به محضی که اسم یلدا می‌آید از ۲۰ روز قبل مغازه داران خودجوش قیمت‌هایشان را افزایش می‌دهند و هیچ نظارتی هم نیست.

نوروزی فرد با بیان اینکه هیچ نظارتی نیست و قیمت‌ها هم روز به روز بالا می‌رود، ابراز می‌کند: قیمت شیر طی یک ماه چهار بار افزایش پیدا می‌کند قیمت اقلام دیگر همانطور و واقعاً کسی به داد مردم نمی‌رسد که با این گرانی‌ها می‌خواهند چه کار کنند همین میوه‌هایی که امروز از ۸۵ هزار تومان تا ۲۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود یک سال قبل نصف این قیمت بودند. مگر می‌شود که قیمت اقلام دو برابر سه برابر شود ولی دریافتی مردم هیچ تغییری نکند.

صحبت از عدم نظارت‌ها یکی از کلیدواژه‌های تکراری صحبت با مردم است. مردمی که عقیده دارند بازارها و مغازه‌ها به حال خودشان رها شده است. مغازه داری که مقابل آن ایستاده‌ایم هم در عین شگفتی این موضوع را تائید می‌کند او می‌گوید: از ابتدای سال جاری اصلاً یک بار هم به مغازه او برای بازرسی مراجعه نشده چه برسد به ایامی که منتهی به یلدا است! اما این مغازه دار عقیده دارد که اصلاً مشکل در گران فروشی نیست بلکه مشکل در گرانی است و مغازه داران هم اقلام را گران می‌خرند که مجبور می‌شوند گران هم بفروشند و هیچ مغازه داری هم به این وضعیت راضی نیست.

یک کارشناس اقتصادی با نگرانی عمیق به روند افزایش قیمت‌ها در مناسبت یلدا نگاه می‌کند و آن را نشانه‌ای از ضعف سیستماتیک در سیاست‌گذاری اقتصادی می‌داند.

به باور او، افزایش قیمت‌ها تنها یک مسئله لحظه‌ای یا فصلی نیست بلکه حاصل ناکارآمدی طولانی‌مدت در تنظیم بازار و کنترل زنجیره تأمین کالاهاست.

او تأکید دارد که نبود نظارت کافی بر تولید، توزیع و فروش کالاها باعث شده تا افزایش هزینه‌های اولیه، بدون هیچ محدودیت و مکانیسم کنترلی، مستقیم به دست مصرف‌کننده برسد.

این کارشناس معتقد است که نبود شفافیت در قیمت‌گذاری، زمینه را برای سوءاستفاده برخی افراد و فعالان بازار فراهم کرده است. افزایش هزینه‌ها بهانه‌ای شده تا برخی فروشندگان بدون رعایت انصاف و قواعد بازار، قیمت‌ها را به طور غیرمنطقی افزایش دهند.

 از نگاه او، دولت نقش اصلی و محوری در تنظیم بازار دارد و بدون ورود قاطع و هوشمندانه دولت، مشکلات اقتصادی تنها تشدید خواهند شد.

پیامدهای این وضعیت از نظر او گسترده و خطرناک است. افزایش قیمت‌ها نه تنها توان خرید مردم را کاهش داده بلکه نارضایتی عمومی را به شدت تشدید کرده است. فشار اقتصادی باعث ایجاد تنش‌های اجتماعی می‌شود و می‌تواند به افزایش شکاف طبقاتی، احساس بی‌عدالتی و کاهش اعتماد عمومی نسبت به مسئولان منجر شود.

او هشدار می‌دهد که اگر اصلاحات بنیادی در بازار انجام نشود، تبعات اجتماعی و اقتصادی به صورت همزمان و شدید ظاهر خواهند شد.

راهکارهای پیشنهادی این کارشناس شامل تقویت نقش دولت در مدیریت بازار، ایجاد شفافیت کامل در قیمت‌گذاری و اطلاعات اقتصادی، و برنامه‌ریزی بلندمدت برای جلوگیری از برخوردهای مقطعی و واکنشی است.

 به باور او، تنها با اصلاح ساختارهای اساسی و جلوگیری از رفتارهای سودجویانه در زنجیره تأمین می‌توان ثبات بازار را تضمین کرد و فشار اقتصادی بر مردم را کاهش داد.

اما کارشناس اجتماعی نگرش متفاوتی دارد و معتقد است گرانی یلدا بیش از آنکه یک مسئله اقتصادی صرف باشد، تهدیدی برای انسجام و سلامت روانی جامعه محسوب می‌شود.

 او توضیح می‌دهد که مناسبت‌های جمعی و سنت‌های فرهنگی نقش مهمی در ایجاد شادی جمعی، کاهش تنش‌ها و تقویت حس همبستگی اجتماعی دارند. وقتی فشار معیشتی باعث می‌شود مردم نتوانند آیین‌ها و جشن‌های خود را برگزار کنند، این موضوع فراتر از کمبود اقتصادی است و اثرات روانی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه دارد.

این کارشناس بر گسترش ناامیدی و کاهش امید عمومی تاکید می‌کند.

او معتقد است که وقتی مردم احساس می‌کنند مسئولان نسبت به مشکلات اقتصادی و اجتماعی آن‌ها بی‌تفاوت هستند، اعتماد اجتماعی کاهش یافته و احساس بی‌عدالتی و سردرگمی در جامعه افزایش می‌یابد. کاهش شادی جمعی و محدود شدن مناسبت‌های سنتی به تدریج جامعه را فرسوده و افراد را به سمت انزوا و بی‌اعتمادی سوق می‌دهد.

او همچنین هشدار می‌دهد که بی‌توجهی به پیامدهای روانی گرانی‌ها می‌تواند به مشکلات بلندمدت اجتماعی مانند افزایش تنش‌ها، کاهش مشارکت جمعی و حتی مشکلات سلامت روان منجر شود.

به باور او، مسئولان باید نگاه انسانی‌تری داشته باشند و برنامه‌هایی برای حمایت اجتماعی و حفظ سنت‌ها ارائه دهند. بازسازی اعتماد عمومی، ارائه حمایت‌های ملموس و تسهیل مشارکت مردم در مناسبت‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند پیامدهای منفی گرانی را کاهش دهد و انسجام اجتماعی را حفظ کند.

یک کارشناس بازار مشکلات گرانی یلدا را از زاویه مدیریتی بررسی می‌کند و تاکید دارد که ضعف مدیریت محلی و ناکارآمدی ستادهای تنظیم بازار اصلی‌ترین عوامل افزایش قیمت‌ها هستند.

به گفته او، بسیاری از برنامه‌های ستادهای تنظیم بازار صرفاً در حد اعلامیه و وعده باقی مانده و نظارت میدانی تقریبا وجود ندارد. این وضعیت باعث شده تا قیمت‌گذاری‌ها سلیقه‌ای و بدون پایه و اساس اقتصادی باشد، که به نوبه خود فضای سودجویی و دلالی را تشدید می‌کند.

این کارشناس هشدار می‌دهد که وعده‌های تکراری مسئولان برای کنترل بازار بدون اقدام عملی، اعتماد مردم را به کلی از بین برده است.

 او معتقد است که در چنین شرایطی نه تنها مناسبت یلدا بلکه مناسبت‌های دیگر نیز در خطر گرانی و اختلال در بازار قرار می‌گیرند. ادامه این روند می‌تواند به افزایش فعالیت دلالان، ایجاد فشار اقتصادی بیشتر و کاهش رضایت عمومی منجر شود.

راهکار پیشنهادی این کارشناس شامل نظارت دقیق میدانی، قیمت‌گذاری شفاف و برخورد قاطع با دلالان و سوداگران بازار است.

او معتقد است که اصلاح این وضعیت تنها با اراده جدی مسئولان و برنامه‌ریزی هدفمند و مستمر امکان‌پذیر است و برخوردهای مقطعی یا وعده‌های سطحی نمی‌تواند مشکلات را حل کند.

یک فعال صنفی که دانش آموخته رشته اقتصادی هم است، ضمن تائید صحبت برخی مغازه داران استان سمنان می‌گوید: مشکل ما در تمام استان سمنان مانند دیگر استان‌های دیگر کشورمان در این است که مردم از گرانی می‌نالند اما دولت با گران فروشی مبارزه می‌کند! در صورتی که اصلاً مشکل در جای دیگری است لذا اگر تمام بازرسی‌ها و نظارت‌ها بر بازارهای استان سمنان ۱۰۰ برابر هم شود تأثیری نخواهد داشت زیرا اساساً مشکل مردم گران فروشی نیست بلکه گرانی است.

نجاتی با بیان اینکه امروز گرانی برای مردم معضل ایجاد کرده و جست جو به دنبال عوامل آن در خیابان‌های شاهرود و دامغان و سمنان، اشتباه است زیرا ریشه گرانی در جایی کیلومترها آن سو تر است در نتیجه اگر درب چند مغازه گران فروش هم بسته شود، مشکل مردم حل نخواهد شد، بیان کرد: دولت باید با گرانی به صورت ریشه‌ای مقابله کند و نه گران فروشی زیرا کمترین مشکل امروز مردم ما چهار الی پنج مغازه‌ای هستند که به جای مثلاً ۱۵ الی ۲۵ درصد سود ۴۰ درصد سود روی کالاهای خودشان اعمال کرده‌اند!

وی با بیان اینکه ما باید ابتدا درد را بشناسیم که بتوانیم آن را درمان کنیم و لذا وقتی درد را نمی‌دانیم هیچ درمانی جواب گو نخواهد بود، افزود: مغازه داری که نارنگی را ۷۵ هزار تومان می‌خرد باید ۹۵ هزار تومان بفروشد که سود معقول که قانون هم به او اجازه داده را دریافت کند اما مصوبه ستاد تنظیم بازار ۸۵ هزار تومان است لذا برخی موارد خود همین ستاد تنظیم بازار هم به گران فروشی‌ها دامن می‌زند زیرا کسبه را مجبور می‌کند که اقلام را گران‌تر بدهند تا ضرر نکنند.

این صاحب نظر مسائل صنفی ادامه می‌دهد: در این زمینه هم شاهد بروز برخی بی منطقی‌ها هستیم برای مثال شش ماه قبل همین اتفاق برای تخم مرغ افتاده بود که در بازار گران‌تر از قیمت مصوب بود و کسبه باید به ضرر می‌فروخت وگرنه برچسب گران فروش می‌خورد لذا این دست مشکلات به نظر می‌رسد باید در اولویت باشد وگرنه تعطیل کردن چهار مغازه به دلیل گران فروشی کردن مشکل را حل نمی‌کند.

اما معاون نظارت، بازرسی و حمایت از حقوق مصرف‌کننده اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان خبر از اجرای طرح ویژه تشدید نظارت در آستانه شب یلدا داده و گفت: این اقدام با هدف حفظ حقوق مصرف‌کنندگان، کنترل قیمت‌ها و جلوگیری از تخلفات صنفی انجام می‌شود.

به گفته حمیدرضا طحان، اهمیت این طرح به دلیل حساسیت بازار کالاها و خدمات مرسوم شب یلدا، از جمله آجیل، خشکبار، میوه و شیرینی است.

 به گفته وی، این کالاها به طور معمول با افزایش تقاضا روبرو می‌شوند و لذا نیازمند نظارت ویژه و دقیق هستند تا از هرگونه سوءاستفاده یا افزایش غیرمنطقی قیمت جلوگیری شود.

طرح نظارتی شامل گشت‌های مشترک بازرسی است که توسط کارشناسان اداره کل صمت و اتاق‌های اصناف شهرستان‌ها انجام می‌شود و با مشارکت سازمان تعزیرات حکومتی، جهاد کشاورزی، نیروی انتظامی، پلیس امنیت اقتصادی و بسیج همراه است. این گشت‌ها در دو مقطع صبح و بعدازظهر بازار و واحدهای صنفی، میادین میوه و تره بار را رصد کرده و گروه‌های کالایی پرمصرف را به‌صورت مستمر پایش می‌کنند.

معاون نظارت و بازرسی اداره کل صمت تأکید کرد که تمامی واحدهای صنفی موظف به نصب قیمت کالا و نرخنامه در معرض دید عموم هستند و شهروندان در صورت مشاهده تخلفاتی مانند گرانفروشی، کم‌فروشی، عدم نصب قیمت و عدم صدور صورتحساب می‌توانند آن را از طریق سامانه ۱۲۴ به اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان گزارش دهند.

اجرای این طرح علاوه بر کنترل بازار و جلوگیری از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها، اطمینان خاطر برای مصرف‌کنندگان ایجاد می‌کند و نقش مهمی در حفظ اعتماد عمومی و سلامت بازار دارد. حضور دستگاه‌های متعدد در قالب گشت‌های مشترک نشان‌دهنده عزم جدی استان سمنان برای حمایت از حقوق مصرف‌کننده و ساماندهی بازار در ایام پرتقاضای شب یلدا است.

اما اینگونه اقدامات، هرچند ضروری، نشان‌دهنده یک سوال بزرگ و تکراری است: نقش مسئولان در طول سال چیست که حالا در آستانه مناسبت‌ها فعال می‌شوند؟

واقعیت این است که گرانی شب یلدا و سایر مناسبت‌ها، صرفاً نتیجه فعالیت خرده‌فروشان یا کوتاهی آنها نیست. مشکل اصلی از ریشه اقتصاد و زنجیره تأمین نشأت می‌گیرد. از تولیدکننده گرفته تا توزیع‌کننده عمده، قیمت‌ها به شکل غیرمنطقی افزایش می‌یابند و وقتی کالا با قیمت بالا به دست خرده‌فروش می‌رسد، طبیعی است که فروشنده نیز آن را گران عرضه کند. نظارت صرف بر خرده‌فروش، بدون بررسی و کنترل قیمت‌ها در سطوح بالاتر، به نوعی مسئله را سطحی و نمایشی جلوه می‌دهد.

گرانی‌ها از سرچشمه بازار آغاز می‌شود و وظیفه اصلی مسئولان، جلوگیری از ایجاد این شرایط در مراحل اولیه است. وقتی تولیدکننده، واردکننده یا عمده‌فروش قیمت‌های نجومی تعیین می‌کنند، نظارت بر واحدهای کوچک فروش، شبیه تلاش برای خشکاندن برگ‌هاست در حالی که ریشه‌ها هنوز آب می‌خورند و رشد می‌کنند. این روش کنترل بازار، نه تنها کارساز نیست بلکه به نوعی شانه خالی کردن از مسئولیت اصلی محسوب می‌شود.

اعتراض دیگری که مطرح می‌شود، مقطعی بودن اقدامات مسئولان است. چرا توجه به نظارت و بازرسی فقط در آستانه مناسبت‌ها و افزایش تقاضا جلب می‌شود؟ چرا در طول سال، روند قیمت‌گذاری و توزیع کالاها پایش نمی‌شود تا افزایش قیمت‌ها از ریشه مدیریت شود؟ این رفتار مقطعی، بیشتر جنبه نمایشی دارد و نمی‌تواند اعتماد عمومی را بازسازی کند.

همچنین، مسئولان به جای تمرکز بر سیاست‌های اقتصادی و ساختار بازار، اغلب بر تخلفات جزئی تمرکز می‌کنند. تاکید بر گرانفروشی خرده‌فروش، بدون اصلاح زنجیره تأمین و کنترل قیمت‌ها در سطوح عمده، مشکلات را حل نمی‌کند. واقعیت این است که قیمت‌ها از قبل بالا است و خرده‌فروش تنها آن را منتقل می‌کند؛ بنابراین، مقابله با سطح پایین بازار، بدون اصلاح سیستم، تنها نمایشی از مدیریت است، نه راه‌حل واقعی.

یکی دیگر از نکات مهم، نبود شفافیت و کنترل دقیق بر زنجیره تأمین است. وقتی تولیدکننده یا واردکننده آزاد است که کالا را با قیمت دلخواه عرضه کند، طبیعی است که بازار تحت فشار قرار گیرد و هرگونه تلاش برای نظارت بر خرده‌فروش، تنها پوششی برای عدم اقدام واقعی در سطوح بالاتر خواهد بود. مسئولان باید به جای تمرکز صرف بر نظارت میدانی، سیاست‌های قیمتی، قراردادها و مکانیسم‌های توزیع را اصلاح کنند.

این طرح‌ها همچنین نشان می‌دهد که اعتماد عمومی نسبت به مسئولان در حال فرسایش است. مردم می‌دانند که اقدامات کنونی محدود، مقطعی و اغلب نمایشی هستند و مشکل اصلی اقتصاد کشور، یعنی گرانی و فشار بر مصرف‌کننده، همچنان پابرجاست. اجرای گشت‌های شب یلدا نمی‌تواند جایگزین اصلاحات ساختاری شود.

یلدای امسال در سمنان در راه است و هم‌اکنون نیز بسیاری از خانواده‌ها زیر فشار سنگین معیشتی قرار دارند. گرانی بی‌سابقه میوه، آجیل و شیرینی، آیین کهن شب یلدا را در معرض تهدید قرار داده و خانواده‌ها را مجبور کرده است تا برای برگزاری این مناسبت سنتی، سختی‌های اقتصادی را تحمل کنند. این وضعیت، نه یک اتفاق مقطعی، بلکه نمادی از ضعف سیاست‌گذاری و ناکارآمدی مدیریت بازار است که مردم را درگیر فشارهای مداوم می‌کند.

صدای مردم حاکی از نارضایتی گسترده و عمیق است. بسیاری از خانواده‌ها با افزایش شدید قیمت‌ها مواجه‌اند و در نتیجه امکان خرید اقلام مرسوم شب یلدا کاهش یافته است. این فشارها، علاوه بر تاثیر اقتصادی، پیامدهای اجتماعی و روانی جدی نیز به همراه دارد؛ کاهش شادی جمعی، محدود شدن مناسبت‌های خانوادگی و آیین‌های سنتی، همبستگی اجتماعی را تهدید می‌کند و احساس ناامیدی و بی‌اعتمادی را در جامعه افزایش می‌دهد.

گرانی و فشار اقتصادی فراتر از یک مشکل مالی ساده است؛ این موضوع بافت فرهنگی و روانی جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مسئولان باید به جای تمرکز صرف بر گرانفروشی خرده‌فروشان، سیاست‌های قیمت‌گذاری، شفافیت در قراردادهای توزیع و کنترل دقیق در سطوح تولید و عمده‌فروشی را اصلاح کنند. تنها در این صورت می‌توان انتظار داشت که بازار واقعی و پایدار باشد و مردم بتوانند مناسبت‌ها را بدون فشار اقتصادی برگزار کنند.

در جمع‌بندی، یلدای امسال هشدار روشنی است درباره وضعیت معیشتی مردم و ضعف سیاست‌های اقتصادی. این مناسبت نشان می‌دهد که بدون اصلاح ریشه‌ای و اقدامات ساختاری، گرانی و فشار بر خانواده‌ها ادامه خواهد داشت و حتی آیین‌های سنتی و شادی جمعی در زندگی مردم به خطر می‌افتد. مسئولان موظف‌اند که همزمان با نظارت بر بازار، سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی پایدار و عملی ارائه دهند تا شب یلدا و سایر مناسبت‌ها بتوانند به شکل واقعی و بدون فشار اقتصادی برگزار شوند.