نفوذ رطوبت به دو اثر شاخص سمنان

 بر اساس تصاویر و اطلاعاتی که حسین ترحمی، کنشگر میراث فرهنگی استان سمنان، در اختیار قرار داده است، پس از بارندگی اخیر آثار نم‌زدگی در بخش‌هایی از دیوارهای کاروانسرای شاه‌عباسی (بازمانده از دوره صفویه) و مسجد سلطانی (مسجد امام متعلق به دوره قاجار) به‌وضوح قابل مشاهده است. علاوه‌بر این، دیوار کاروانسرای تاریخی شاه عباسی، با پدیده وندالیسم و یادگاری‌نویسی مواجه است. 

به گفته این کنشگر میراث فرهنگی، مسئله این دو اثر تاریخی سمنان فقط بارندگی یا یادگاری‌نویسی نیست، کوتاهی در حفاظت و مرمت هم هست. 

مریم طاهردوست محمدی، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سمنان، نیز با تایید نم‌زدگی در این دو بنای تاریخی، گفت: گزارش‌هایی درباره نفوذ رطوبت در کاروانسرای شاه‌عباسی و مسجد سلطانی به دست ما رسیده و موضوع از سوی حوزه فنی و کارشناسان این اداره در حال بررسی است. 

او با اشاره به اقدامات پیشگیرانه انجام‌شده پیش از بارندگی‌ها، اظهار کرد: پیش از آغاز فصل بارش، کارشناسان ما بازدیدهای دوره‌ای از بناهای تاریخی، به‌ویژه آثار ثبت ملی، انجام دادند. در این بازدیدها مسیرهای هدایت آب، ناودان‌ها و پشت‌بام‌ها بررسی و پاک‌سازی شد تا از تجمع آب و نفوذ رطوبت جلوگیری شود.

رئیس اداره میراث فرهنگی شهر سمنان با بیان اینکه پایش بناها به‌صورت مستمر ادامه دارد، گفت: یگان حفاظت و کارشناسان فنی به‌طور منظم وضعیت بناها را بررسی می‌کنند و در صورت مشاهده هرگونه نم‌زدگی، متناسب با شدت آسیب، اقدامات مرمتی انجام می‌شود. درباره این دو بنا نیز گزارش‌هایی دریافت شده و بررسی‌های تخصصی در حال انجام است.

او همچنین درباره میزان آسیب وارد شده به این بناها توضیح داد: در حال حاضر گزارش کلی از نم‌زدگی‌ها در دست است، اما جزئیات دقیق آن پس از جمع‌بندی کارشناسی اعلام خواهد شد. پیش‌بینی می‌شود اقدامات مرمتی اضطراری تا پایان هفته جاری یا اوایل هفته آینده آغاز شود.

طاهردوست تأکید کرد: تمام مجموعه بازار و بافت تاریخی سمنان به‌صورت مستمر توسط پیمانکاران و یگان حفاظت پایش می‌شود و به‌جز چند مورد محدود، گزارشی از آسیب جدی دریافت نشده است. در صورت مشاهده موارد جدید، موضوع از مسیرهای فنی و حقوقی پیگیری خواهد شد.

در ادامه، سروش هاشمی، معاون میراث فرهنگی استان سمنان، نیز درباره پایش آثار و بناهای تاریخی این استان در بارش‌های اخیر، اظهار کرد: با آغاز فصل بارندگی، طبق روال هر ساله به تمامی دستگاه‌ها، متولیان و بهره‌برداران بناهای تاریخی مکاتبه می‌شود تا نسبت به پایش و پاک‌سازی مسیرهای دفع آب اقدام کنند. این موضوع به‌صورت مکتوب به شهرستان‌ها ابلاغ شده است.

او با اشاره به وضعیت مسجد سلطانی افزود: این بنا دارای متولی مشخص است و مسئولیت نگهداری آن نیز مشخص شده است. هنوز گزارشی مبنی بر بروز آسیب جدی به معاونت میراث فرهنگی استان ارسال نشده، اما در صورت دریافت گزارش رسمی، بلافاصله بررسی‌های کارشناسی انجام و در صورت نیاز، اعتبارات لازم برای مرمت اضطراری تخصیص داده خواهد شد.

هاشمی ادامه داد: در مواردی که بنا در اختیار بهره‌بردار یا سرمایه‌گذار باشد، موظف هستند که طبق ضوابط، اقدامات لازم برای پیشگیری از آسیب، از جمله پایش مستمر و رفع نواقص احتمالی را انجام دهد. در صورت مشاهده هرگونه آسیب، مراتب سریعاً بررسی و اقدامات اصلاحی انجام می‌شود.

او تأکید کرد: پایش مستمر بناهای تاریخی، به‌ویژه در فصل بارندگی، در دستور کار اداره‌کل میراث فرهنگی استان قرار دارد و تلاش می‌کنیم با همکاری شهرستان‌ها و دستگاه‌های مرتبط از بروز آسیب‌های جدی به آثار تاریخی جلوگیری کنیم.