بیش از 90 شب حضور؛ روایت سمنان از شبهای اقتدار، همدلی و مشارکت مردمی
«شبهای اقتدار» که همزمان با سراسر کشور در سمنان نیز در حال برگزاری است، تنها یک برنامه مناسبتی یا تجمع شبانه نیست؛ این مراسم به تدریج به بستری برای حضور اقشار مختلف مردم، برپایی موکبهای فرهنگی، اجتماعی و خدماتی، پاسخگویی مسئولان، فعالیتهای هنری، اجرای برنامههای میدانی، گفتوگوهای اجتماعی و تبیینی و همچنین ارتباط بیواسطه مردم و مسئولان تبدیل شده است.
حضور مستمر خانوادهها، جوانان، دانشجویان، نخبگان، فعالان فرهنگی، هنرمندان، روحانیون، نیروهای جهادی و مدیران اجرایی استان در کنار برنامههای متنوع فرهنگی و رسانهای، موجب شد شبهای اقتدار در سمنان از یک تجمع مناسبتی فراتر رفته و به بخشی از فضای اجتماعی و فرهنگی شهر تبدیل شود.
اکنون پس از گذشت 3 ماه، این پرسش مطرح است که چه عواملی موجب تداوم این حضور مردمی شد و شبهای اقتدار چه تأثیری بر فضای اجتماعی، فرهنگی و حتی مدیریتی استان سمنان بر جای گذاشت؟
ساعت از ۱۰ شب گذشته اما خیابانهای اطراف محل برگزاری «شبهای اقتدار» در سمنان همچنان مملو از جمعیت است. خانوادهها در کنار فرزندان خود در حال تردد هستند، گروهی از نوجوانان پرچم در دست دارند، صدای اجرای سرود از بخش فرهنگی مراسم به گوش میرسد و در گوشهای دیگر، مردم مقابل میزهای خدمت دستگاههای اجرایی در حال گفتوگو با مسئولاناند.
شاید مهمترین پرسشی که پس از 3 ماه برگزاری این برنامهها مطرح میشود، چرایی استمرار حضور مردم باشد؛ حضوری که بسیاری از شهروندان آن را ناشی از احساس همبستگی اجتماعی، دغدغههای فرهنگی و نیاز جامعه به حضور در فضاهای جمعی میدانند.
یکی از شهروندان حاضر در مراسم در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: شاید در ابتدا تصور میکردیم این برنامهها چند شب بیشتر ادامه نداشته باشد اما استمرار حضور مردم نشان داد که جامعه همچنان به فضاهای جمعی و گفتوگوی اجتماعی نیاز دارد.
میز خدمت؛ ارتباط مستقیم مردم و مسئولان
یکی از مهمترین بخشهای شبهای اقتدار در سمنان، برپایی میزهای خدمت دستگاههای اجرایی و نهادهای مختلف بود؛ بخشی که مورد استقبال مردم نیز قرار گرفت.
در این میزهای خدمت، مدیران کل دستگاههای اجرایی استان، مسئولان قضایی، معاونان و رؤسای دادگستری، مسئولان خدماترسان و مدیران نهادهای مختلف به صورت مستقیم با مردم دیدار کرده و به درخواستها، مشکلات و مطالبات آنان پاسخ میدادند.
برخی شهروندان معتقد بودند این ارتباط مستقیم، فرصتی مناسب برای طرح مشکلات بدون واسطه و شنیده شدن مطالبات مردمی بود.
یک شهروند سمنانی در اینباره میگوید: معمولاً برای پیگیری مشکلات اداری باید زمان زیادی صرف شود اما در این برنامهها مردم توانستند مستقیم با مسئولان صحبت کنند و همین مسئله احساس نزدیکی بیشتری ایجاد کرد.
حضور مسئولان قضایی و پاسخگویی آنان به مسائل حقوقی و قضایی مردم نیز از دیگر بخشهایی بود که مورد توجه شرکتکنندگان قرار گرفت.
موکبهایی فراتر از پذیرایی
برخلاف تصور اولیه برخی شهروندان، موکبهای مستقر در شبهای اقتدار صرفاً جنبه پذیرایی نداشتند بلکه طیف متنوعی از فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، هنری، رسانهای و تبیینی را دنبال میکردند.
موکبهای فرهنگی با محوریت پاسخگویی به سوالات و شبهات، غرفههای مشاوره اجتماعی و خانوادگی، برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان، اجرای مسابقات فرهنگی، توزیع محصولات فرهنگی، فعالیت گروههای جهادی و همچنین موکبهای هنری از جمله بخشهای فعال این مراسم بود.
حضور هنرمندان استانی و کشوری و اجرای برنامههای مختلف هنری، سرود، تئاتر خیابانی و برنامههای آیینی نیز سبب شد فضای مراسم تنها محدود به سخنرانی نباشد و جذابیت بیشتری برای خانوادهها و نسل جوان ایجاد شود.
یکی از دانشجویان حاضر در مراسم میگوید: تنوع برنامهها باعث شد جوانان هم احساس کنند برای آنها برنامهریزی شده و صرفاً با یک مراسم رسمی مواجه نیستند.
قرارگاه رسانهای شهید نائینی؛ تریبونی برای تبیین و گفتوگو
یکی دیگر از بخشهای مهم شبهای اقتدار در سمنان، افتتاح و فعالیت «قرارگاه رسانهای شهید نائینی» بود؛ مرکزی که با هدف تبیین مسائل روز، پاسخگویی به شبهات و ایجاد فضای گفتوگو راهاندازی شد.
در این قرارگاه، مسئولان اجرایی، مدیران دستگاهها، نخبگان، اساتید دانشگاه، جوانان، دانشجویان و فعالان فرهنگی حضور یافته و درباره حوزههای مسئولیتی خود به تبیین برنامهها و پاسخگویی به سوالات مردم پرداختند.
برگزاری نشستهای تخصصی، گفتوگوهای رسانهای، جلسات پرسش و پاسخ و حضور کارشناسان حوزههای مختلف، موجب شد این بخش به یکی از محورهای مهم شبهای اقتدار تبدیل شود.
برخی کارشناسان معتقدند ایجاد چنین فضاهایی میتواند به تقویت گفتوگوی اجتماعی و افزایش ارتباط میان مردم و مسئولان کمک کند.
یکی از فعالان رسانهای حاضر در قرارگاه میگوید: امروز جنگ روایتها بسیار جدی است و اگر واقعیتهای جامعه و ظرفیتهای مردمی روایت نشود، دیگران روایت خود را جایگزین میکنند.
حضور مهمانان کشوری و چهرههای فرهنگی
طی این مدت، مهمانان مختلفی از جمله سخنرانان کشوری، چهرههای فرهنگی، هنرمندان، مداحان و گروههای سرود در برنامههای شبهای اقتدار حضور یافتند.
سخنرانی شخصیتهای مختلف درباره مسائل فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و تبیینی، اجرای برنامههای هنری و حضور چهرههای شناختهشده فرهنگی، بر غنای برنامهها افزود و موجب شد هر شب مراسم حالوهوای متفاوتی داشته باشد.
حضور گروههای سرود نوجوانان، اجرای برنامههای آیینی و مشارکت هنرمندان بومی نیز مورد توجه خانوادهها قرار گرفت.
نقش جوانان و دانشجویان در شبهای اقتدار
جوانان و دانشجویان از جمله فعالترین اقشار حاضر در این مراسم بودند. بسیاری از بخشهای اجرایی، فرهنگی و رسانهای مراسم توسط نیروهای جوان اداره میشد و همین مسئله موجب پویایی بیشتر برنامهها شده بود.
برخی از دانشجویان در حوزه رسانه و تولید محتوا فعالیت میکردند، برخی در موکبهای فرهنگی حضور داشتند و گروهی نیز در اجرای برنامههای هنری مشارکت میکردند.
یک فعال دانشجویی در اینباره میگوید: مهمترین ویژگی این برنامهها مردمی بودن آن است. بسیاری از کارها توسط خود جوانان انجام میشود و همین موضوع حس تعلق بیشتری ایجاد میکند.
شبهای اقتدار از نگاه کسبه و مردم
برگزاری مستمر این مراسم، تأثیراتی نیز بر فضای شهری و فعالیتهای شبانه شهر داشت. برخی کسبه معتقد بودند افزایش حضور مردم در ساعات شب موجب رونق نسبی برخی مشاغل شده است.
در مقابل، برخی رانندگان و شهروندان نیز از مشکلات ترافیکی و محدودیتهای تردد گلایه داشتند و خواستار برنامهریزی بهتر برای مدیریت مسیرها و خدمات شهری بودند.
یک راننده تاکسی میگوید: اصل برنامهها خوب است اما باید برای ترافیک و پارک خودروها تدبیر بیشتری اندیشیده شود تا مردم کمتر دچار مشکل شوند.
در میان جمعیت، خانوادههایی نیز دیده میشوند که هر شب همراه فرزندان خود در برنامه حاضر میشوند.
«زهرا محمدی» یکی از مادران حاضر در مراسم میگوید: فضای برنامهها خانوادگی است. برنامههای فرهنگی، سرودها و بخشهای مختلف باعث شده خانوادهها احساس آرامش و امنیت داشته باشند.
برخی شرکتکنندگان نیز معتقدند شبهای اقتدار به فرصتی برای همدلی و کاهش فاصلههای اجتماعی تبدیل شده است.
یکی از بازنشستگان حاضر در مراسم میگوید: مردم در این شبها کنار هم قرار گرفتند. شاید سلیقهها متفاوت باشد اما همین حضور جمعی نشان میدهد جامعه هنوز ظرفیت همبستگی بالایی دارد.
موکبهای پاسخگویی به سوالات و شبهات، غرفههای فرهنگی، ایستگاههای مشاوره خانوادگی، برنامههای کودک و نوجوان، فعالیتهای هنری، اجرای مسابقات فرهنگی و عرضه محصولات رسانهای بخشی از فعالیتهایی بود که در این شبها انجام میشد.
یکی از مسئولان موکب فرهنگی در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: بیشتر سوالات نسل جوان درباره مسائل روز جامعه، فضای مجازی و برخی شبهات رسانهای بود و تلاش کردیم پاسخها به صورت منطقی و اقناعی ارائه شود.
برخی موکبها نیز با اجرای برنامههای هنری و فرهنگی تلاش کردند فضای مراسم را برای نسل جوان و خانوادهها جذابتر کنند.
نگاه کارشناسان به استمرار حضور مردم
یک جامعهشناس در گفتوگو با خبرنگار ما معتقد است استمرار چنین تجمعاتی نشاندهنده نیاز جامعه به حضور در فضاهای جمعی و تقویت همبستگی اجتماعی است.
وی میگوید: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگو و حضور اجتماعی است و چنین برنامههایی میتواند بخشی از این نیاز را پاسخ دهد.
یک کارشناس رسانه نیز با اشاره به جنگ روایتها در فضای بینالمللی میگوید: وقتی حضور مستمر مردم در خیابانها شکل میگیرد، این مسئله در محاسبات رسانههای خارجی و جریانهای معارض نیز تأثیرگذار است زیرا نشان میدهد جامعه همچنان از ظرفیت بسیج اجتماعی برخوردار است.
یک روانشناس اجتماعی نیز معتقد است حضور مردم در چنین اجتماعاتی میتواند موجب تقویت روحیه عمومی و کاهش احساس انزوا در جامعه شود.
بازتاب حضور مردم در جنگ روایتها
بسیاری از کارشناسان معتقدند یکی از مهمترین ابعاد شبهای اقتدار، تأثیر آن در عرصه رسانهای و جنگ روایتها بود.
در شرایطی که رسانههای معارض تلاش میکنند تصویری متفاوت از فضای اجتماعی کشور ارائه دهند، استمرار حضور مردم در برنامههای میدانی، پیامهایی فراتر از یک مراسم داخلی دارد.
برخی تحلیلگران بر این باورند که استمرار حضور خانوادهها، جوانان و اقشار مختلف مردم در این برنامهها، نشاندهنده وجود ظرفیت بالای مشارکت اجتماعی در کشور است؛ ظرفیتی که در بزنگاههای مختلف خود را نشان میدهد.
یک روانشناس اجتماعی دیگر در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: در سالهای اخیر بسیاری از جوامع با افزایش احساس انزوا، اضطراب اجتماعی و کاهش ارتباطات چهرهبهچهره مواجه بودهاند. حضور در اجتماعاتی که افراد احساس تعلق و مشارکت جمعی پیدا میکنند، میتواند در تقویت روحیه عمومی مؤثر باشد.
وی ادامه داد: وقتی خانوادهها، جوانان و گروههای مختلف اجتماعی در کنار هم قرار میگیرند، نوعی احساس امنیت روانی و همدلی شکل میگیرد که آثار آن در فضای اجتماعی شهر نیز قابل مشاهده است.
یک استاد مطالعات فرهنگی نیز معتقد است یکی از عوامل ماندگاری شبهای اقتدار، تنوع برنامهها و چندبعدی بودن آن بود.
وی گفت:اگر این مراسم صرفاً به سخنرانی محدود میشد، احتمالاً استمرار چنین حضوری دشوار بود اما ترکیب برنامههای فرهنگی، هنری، رسانهای، موکبهای اجتماعی، حضور خانوادهها و گفتوگوهای میدانی موجب شد اقشار مختلف احساس کنند در این فضا سهم و نقش دارند.
وی ادامه داد:حضور هنرمندان، گروههای سرود، برنامههای نوجوانان و فعالیت موکبهای پاسخگویی به شبهات، فضای مراسم را از حالت رسمی و یکسویه خارج کرد و به مشارکت بیشتر مردم کمک نمود.
یک پژوهشگر مسائل اجتماعی نیز با اشاره به حضور گسترده جوانان و دانشجویان گفت:شاید مهمترین ویژگی شبهای اقتدار، حضور فعال نسل جوان در بخشهای اجرایی، فرهنگی و رسانهای بود. بسیاری تصور میکردند نسل جدید نسبت به فعالیتهای اجتماعی و میدانی بیتفاوت شده اما این برنامهها نشان داد جوانان همچنان آمادگی مشارکت دارند؛ البته به شرط آنکه فضا برای نقشآفرینی آنان فراهم شود.
وی افزود:واگذاری بخشی از مسئولیتها به جوانان و استفاده از ظرفیت دانشجویان و فعالان فرهنگی، به پویایی برنامهها کمک کرد و همین مسئله یکی از دلایل استمرار حضور مردم است.
حمایت ملتهای منطقه از ایران
محمدیاسین مجلسی مدیر بخش سیاسی و اجتماعی نهضت الانتظار پاکستان در شب اقتدار مردم سمنان با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب اسلامی تنها متعلق به ایران نبود، بیان کرد: ایشان رهبر تمامی آزادیخواهان جهان بود و خبر شهادت وی موجی از اندوه و واکنش را در پاکستان ایجاد کرد.
وی افزود: به محض انتشار خبر شهادت رهبر انقلاب، مردم پاکستان به خیابانها آمدند و اجتماعات گستردهای در شهرهای مختلف این کشور شکل گرفت.
مدیر بخش سیاسی و اجتماعی نهضت الانتظار پاکستان با اشاره به حمایت مردم کشورش از ایران در جریان جنگ اخیر، گفت: در همان ساعات اولیه آغاز جنگ، ۴۰ نفر از جوانان پاکستانی در مسیر ایثار و فداکاری حضور یافتند و امروز نیز در بسیاری از شهرهای پاکستان آیینهایی در حمایت از ملت ایران و گرامیداشت یاد شهدای این جنگ برگزار میشود.
وی تاکید کرد: شعار مشترک مردم پاکستان، ایران، لبنان و همه آزادیخواهان جهان مقابله با سیاستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی است و ملتهای مسلمان از تهدید و شهادتهراسی ندارند، زیرا فرهنگ عاشورا و مکتب امام حسین(ع) به آنان آموخته است که ایستادگی در برابر ظلم، مسیر عزت و سعادت است.
پیام همبستگی تاجیکستان با ملت ایران
سلامالدین محمدامین، مهمان تاجیکستانی و از سخنرانان شب اقتدار سمنان با بیان اینکه مردم تاجیکستان خود را خویشاوند ملت ایران میدانند، گفت: امروز وظیفه ایمانی و انسانی ما ایجاب میکند در کنار مردم ایران باشیم و پیام همبستگی ملت تاجیکستان را به این اجتماع بزرگ منتقل کنیم.
وی ایران را نماد ایستادگی، دانش و عزت دانست و افزود: جمهوری اسلامی ایران در طول دهههای گذشته با تکیه بر علم، ایمان و رهبری دینی توانسته در برابر فشارهای قدرتهای جهانی مقاومت کند و الهامبخش ملتهای آزاده باشد.
این سخنران تاجیکستانی با اشاره به عملیاتهای اخیر نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: اقدامهای ارتش و سپاه ایران در پاسخ به تجاوزها، امید را در دل مستضعفان جهان زنده کرد و نشان داد که ملت ایران همچنان مقتدرانه از آرمانهای خود دفاع میکند.
وی شهادت رهبر انقلاب، فرماندهان نظامی، دانشمندان و دیگر شهدای جنگ اخیر را به ملت ایران تسلیت گفت و افزود: مردم ایران با وجود داغ سنگین این شهدا، میدان را ترک نکردهاند و با چشمانی بیدار و عزمی راسخ در مسیر دفاع از کشور و ارزشهای خود ایستادهاند.
محمدامین تاکید کرد: حضور گسترده مردم در میدانها و خیابانها، نمایش اقتدار ملی و نشانهای از شکست محاسبات دشمنان ایران است و ملتهای منطقه این ایستادگی را با احترام و تحسین دنبال میکنند.
آنچه اکنون پس از حدود 100 شب بیش از هر چیز در شبهای اقتدار سمنان به چشم میآید، حضور مستمر مردم و شکلگیری نوعی مشارکت اجتماعی در بستر برنامههای فرهنگی و میدانی است.
شبهایی که از یک مراسم مناسبتی فراتر رفت و به فضایی برای گفتوگو، ارتباط مستقیم مردم و مسئولان، فعالیتهای فرهنگی، حضور جوانان، مشارکت گروههای مردمی و بیان دغدغههای اجتماعی تبدیل شد.
شاید بتوان گفت مهمترین دستاورد شبهای اقتدار، نه صرفاً برگزاری تجمعات شبانه، بلکه ایجاد بستری برای حضور اجتماعی و تقویت حس همدلی در میان بخشی از جامعه بود؛ روایتی که اکنون به بخشی از حافظه این روزهای شهر سمنان تبدیل شده است.
بدون نظر! اولین نفر باشید