برداشت غیرمجاز گیاهان دارویی و محصولات مرتعی در سمنان ممنوع شد

همزمان با فصل رویش گیاهان مرتعی و دارویی در استان سمنان، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری این استان نسبت به برداشت غیرمجاز و بی‌رویه گونه‌های ارزشمند گیاهی هشدار داد و بر ممنوعیت هرگونه بهره‌برداری غیرقانونی از این منابع طبیعی تاکید کرد.

حمیدرضا عبدوس، رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان، در جمع بهره‌برداران مراتع شهرستان دامغان اظهار کرد: در راستای سیاست‌های سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و بر اساس قوانین مرتبط، هرگونه بهره‌برداری غیرمجاز از محصولات مرتعی در فصل گل‌دهی و تولید بذر ممنوع است.

وی افزود: حتی برداشت محصولات فرعی مجاز مراتع نیز باید مطابق ضوابط ابلاغی انجام شود و از روستاییان و بهره‌برداران قانونی مراتع انتظار می‌رود در حفظ این سرمایه‌های طبیعی همکاری لازم را داشته باشند.

عبدوس با اشاره به شرایط نامناسب اکولوژیکی ناشی از خشکسالی‌های مداوم در سال‌های اخیر تصریح کرد: برداشت بی‌رویه گیاهان دارویی از عرصه‌های منابع طبیعی، به‌ویژه در دوره‌ای که این عرصه‌ها با تنش شدید اکولوژیکی روبه‌رو هستند، سبب آسیب جدی به پوشش گیاهی، کاهش سطح و تراکم گونه‌ها و در نهایت تهدید انقراض برخی از گونه‌های ارزشمند شده است.

وی گونه‌هایی مانند باریجه، ریواس، آنغوزه، کنگر، متکا، زرشک وحشی، زیره کوهی، چِلِم، آویشن، کرفس کوهی، موسیر کوهی، قارچ ترافل و نیز میوه‌های درختان جنگلی را از جمله گونه‌هایی دانست که در اثر برداشت‌های غیراصولی و بی‌رویه در معرض خطر قرار گرفته‌اند.

رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان ادامه داد: با آغاز فصل بهار و رویش گیاهان مرتعی در سطح مراتع و مناطق کوهستانی استان، متاسفانه برخی افراد سودجو با دستبرد به طبیعت و برداشت بی‌رویه گیاهان خوراکی و دارویی، موجب تخریب طبیعت می‌شوند. این در حالی است که نه‌تنها برخی بهره‌برداران بومی اقدام به جمع‌آوری غیراصولی گیاهان دارویی می‌کنند، بلکه در سال‌های اخیر ورود افراد سودجو از استان‌های همجوار نیز به این روند دامن زده است.

عبدوس خاطرنشان کرد: این گیاهان در عرصه‌های منابع طبیعی هیچ‌گاه برای برداشت صنعتی کشت نشده‌اند که بتوان به میزان زیاد از آن‌ها بهره‌برداری کرد؛ بنابراین هرگونه برداشت بی‌ضابطه، مستقیما به کاهش ذخایر طبیعی و نابودی گونه‌های گیاهی منجر می‌شود.

در ادامه این هشدارها، کارشناس گیاهان دارویی اداره کل منابع طبیعی استان سمنان نیز از افزایش برداشت غیرمجاز قارچ ترافل یا دنبلان کوهی در سال‌های اخیر خبر داد و اعلام کرد: هرگونه برداشت این قارچ از عرصه‌های جنگلی استان ممنوع است و ماموران یگان حفاظت موظف‌اند در صورت مشاهده، ضمن توقیف خودرو، کل محموله را ضبط و با متخلفان برخورد قانونی کنند.

وی با بیان اینکه جنگل‌های هیرکانی شمال استان به‌ویژه جنگل‌های منطقه کالپوش از ذخیره‌گاه‌های اصلی رویش این قارچ به شمار می‌روند، افزود: هجوم افراد محلی و غیرمحلی برای دستیابی به سود بالای این محصول در سال‌های اخیر، آسیب‌های جدی به بستر جنگل وارد کرده است. زیر و رو شدن خاک جنگل هیرکانی تا عمق ۳۰ سانتی‌متری برای یافتن قارچ ترافل، تهدیدی جدی برای این میراث طبیعی ۵۰ میلیون ساله محسوب می‌شود.

عبدوس همچنین با اشاره به مشاهده عرضه گسترده برخی گیاهان دارویی و محصولات جمع‌آوری‌شده از عرصه‌های منابع طبیعی در سطح شهرها و روستاها، یادآور شد: به استناد ماده ۲۵ مکرر الحاقی به قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۰ بهمن ۱۴۰۰، حمل، عرضه، خرید، فروش، نگهداری، اقدام برای خروج یا خارج کردن محصولات و فرآورده‌های مرتعی و جنگلی بدون مجوز، ممنوع و جرم محسوب می‌شود.

وی تاکید کرد: در صورت کشف و توقیف هرگونه محصولات فرعی جنگلی و مرتعی فاقد پروانه حمل، ضمن ضبط محموله، با متخلفان برابر قانون برخورد شدید خواهد شد.

رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی استان سمنان در بخش دیگری از سخنان خود به نقش مهم گیاهان مرتعی در ترسیب کربن و کاهش گازهای گلخانه‌ای اشاره کرد و گفت: امروزه گرم شدن کره زمین یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های جهانی است و از بین بردن این گیاهان که سهم مهمی در جذب کربن و کاهش اثرات زیست‌محیطی دارند، به معنای تشدید این بحران خواهد بود.

عبدوس در پایان با اشاره به گستردگی جغرافیایی استان سمنان گفت: تنوع اقلیمی این استان از مناطق کوهستانی و جنگل‌های سرسبز گرفته تا تپه‌های شنی و نواحی خشک و کویری، موجب شکل‌گیری تنوعی قابل‌توجه در پوشش گیاهی شده است. بر همین اساس، از حدود سه هزار گونه گیاهی شناسایی‌شده در سمنان، بیش از ۱۳۰ گونه دارای خواص دارویی هستند که حفاظت از آن‌ها ضرورتی انکارناپذیر به شمار می‌رود.