برگزاری دوره آموزشی تب برفکی در روستای علاء شهرستان سمنان

سمنان- محبان علاء- با هدف آشنایی دامداران روستای علاء از توابع شهرستان سمنان با بیماری واگیردار تب برفکی و راهکارهای پیشگیری از این بیماری، دوره آموزشی تب برفکی با همکاری اداره دامپزشکی و بسیج مهندسین کشاورزی سپاه ناحیه سمنان در مسجد ابوالفضل العباس (ع) این روستا برگزار شد.

در این دوره آموزشی که با استقبال خوب دامداران مواجه شد، ضمن توزیع اطلاعیه های بهداشتی، حاضرین با تدریس کارشناسان با علائم، راهکار های کنترل و پیشگیری و آخرین اطلاعات روز این بیماری آشنا شدند.

از مهم ترین اطلاعاتی که باید به دامدار آموزش داده شود آشنایی کامل دامدار با بیماری و عامل بیماری، راه های انتقال، راهکارهای پیش گیری از ورود بیماری یه دامداری، آشنایی با مواد ضدعفونی موثر بر ویروس، آشنایی با واکسن و برنامه واکسیناسیون، راهکارهای کنترل و درمان حمایتی در مواقع بروز بیماری است.

این دوره آموزشی با هدف آشنائي دامداران با بيماريهاي مسري دام از جمله تب برفكي كه به لحاظ اقتصادي خسارات جبران ناپذيري به دامداران وارد مي كند برگزار شده است.

تب برفکی یکی از مهم‌ترین بیماری‌های ویروسی واگیر دامی است و ویروس عامل آن از خانواده رابدو ویروس‌ها می‌باشد. این بیماری ویروسی، عفونی و گاهی کشنده معمولاً در حیوانات سم دار مانند گوسفند، گاو، گاومیش، خوک و بز دیده می‌شود. عوامل بیماری تب برفکی و آنفولانزای فوق‌حاد پرندگان ویروسی بوده که بیشتر در فصول سرد سال بروز می‌کنند.

علائم بیماری شامل تب بالا، بروز تاول و وزیکول در نواحی لثه، زبان و دهان دام و همچنین لنگش در دام است. تاول‌ها می‌توانند در نواحی سر پستانک‌ها و تاج سم نیز بروز کنند و بعد از پارگی، تبدیل به زخم‌های دردناک می‌شوند که باعث می‌شود دام نتواند علوفه بخورد. این بیماری اواسط آذر در خراسان جنوبی تشخیص داده و سویه‌های آن مشخص شد، اما ویروس درمان ندارد و تمام درمان‌ها حمایتی است.

تب برفکی به دو روش مستقیم از طریق تماس دام‌ها با یکدیگر و همچنین از طریق وسایل آلوده به دامداری‌های دیگر منتقل می‌شود. این بیماری در دام سبک علائم زیادی ندارد و نهایتاً دچار لنگش می‌شود و می‌تواند این بیماری را به گاو و گوساله‌ها انتقال دهد، به واسطه این بیماری در مجتمع دامداری اسلامیه ۱۷ رأس گوساله یا گاو جوان تلف شدند.از دلایل مهم این بیماری می‌توان به کوچ دام‌ها و مهاجرت پرندگان اشاره کرد.

دام‌های حساس شامل گاو، گوساله، بز، گوسفند و شتر هستند و دام‌های وحشی مانند قوچ و آهو نیز به این بیماری مبتلا می‌شوند.این حیوانات از آن جایی که در صنعت دامداری اهمیتی زیادی دارند؛ آسیب دیدن آن ها می تواند سبب خسارت های بسیار زیادی شود. به همین دلیل مراقبت کردن از دام ها در مقابل چنین اتفاقاتی که می تواند سبب بروز مشکلات فراوانی شود؛ اهمیت بسیار زیادی دارد

تب برفکی بیماری مشترک نیست و حتی با خوردن گوشت آلوده، انسان به این بیماری مبتلا نمی‌شود. اگرچه بیماری تب برفکی می‌تواند از حیوان‌ها به انسان منتقل شود، اما این مورد بسیار نادر است.

فعال بودن چاله ضدعفونی درب ورودی دامداری و واکسیناسیون منظم از جمله اقدامات مهم برای پیشگیری از شیوع این بیماری است.یکی از راه های مهم کنترل بیماری فوق العاده مسری و پر خسارت تب برفکی، علاوه بر لزوم رعایت مقررات بهداشتی قرنطینه ای؛ واکسیناسیون منظم و دوره ای جمعیت حساس دامهای شهرستان است.رعایت اصول بهداشتی و امنیت زیستی در دامداری مانند فعال بودن چاله ضد عفونی درب ورودی دامداری از مهم ترین اقدامات می باشد و در مرحله بعد واکسیناسیون طبق برنامه منظم چهار تا شش ماه بسته به نوع واکسن می تواند در پیشگیری از بیماری موثر باشد.از مهم ترین اقدامات اولیه توسط دامدار ممنوعیت ورود و خروج افراد یا وسایل به دامداری و قرنطینه کردن دامداری، جداسازی دام بیمار از بقیه دام های سالم واعلام گزارش به نزدیکترین مرکز دامپزشکی می باشد.

رعایت اصول بهداشتی و قرنطینه ای حمل و نقل دام و فرآورده های خام دامی، رعایت اصول بهداشتی و امنیت زیستی دامداری توسط خود دامدار، عدم حمل و نقل دام بدون مجوز دامپزشکی، انجام واکسیناسیون طبق برنامه منظم و اعلامی توسط دامپزشکی. فعال کردن چاله ضدعفونی درب دامداری،شستشو و تعویض لباس افرادی که به دامداری رفت و آمد دارند، رعایت اصول بهداشتی و قرنطینه ای وسایل نقلیه به دامداری، عدم نگهداری گوسفند و بز در مجاورت گاو و گوساله و نهایتا از راه های پیشگیری است.

تشخیص اولیه با توجه به علائم بالینی انجام می‌شود و تأیید نهایی با نمونه‌برداری و آزمایش در آزمایشگاه صورت می‌گیرد.وجود ویروس FMD را فقط می‌توان از طریق آزمایش نمونه‌های آلوده، تأیید یا رد کرد. بیماری تب برفکی داروی مخصوصی نداشته و می‌توان آن را با درمان‌های حمایتی کنترل و متوقف کرد.

تب برفکی یکی از مهم‌ترین بیماری‌ها است که بالاترین ضرر اقتصادی را به دامداران وارد می‌کند و نیاز به توجه ویژه دارد.مهم ترین بیماری که مسبب بالاترین ضرر اقتصادی به دامدار بعد از ریشه کنی طاعون گاوی بوده است؛ تب برفکی می باشد.

چندین نوع واکسن ساخت داخل و وارداتی در ایران وجود دارد که در صورت تزریق طبق توصیه کارخانه سازنده می تواند ایمنی 80 درصدی را در دام ایجاد نماید ولی تزریق واکسن ناقص یا نامنظم ایمنی مطلوبی را در دام ایجاد نمی کند.

ورود ویروس به بدن تمام علائم بیماری در بدن دام بسته به وضعیت ایمنی دام و مقدار ویروس وارد شده به بدن دام ظاهر خواهد شد و هیچ دارویی قابلیت درمان قطعی برای دام نخواهد داشت ولی انجام درمان های علامتی و حمایتی دام به منظور کاهش جرم ویروس با هدف کاهش جراحات، افزایش مقاومت دام، جلوگیری از بروز عفونت های ثانویه در دوام دام و بهبودی سریع تر دام توصیه می شود.

ویروس تب برفکی از مقاوم ترین ویروس های جهان می باشد طوری که در دمای 5 درجه سانتیگراد تا یکسال قابلیت بیماری زایی خود را حفظ می کند ولی ویروس به خشکی هوا و دمای بالا حساس است و می تواند در دمای 56 درجه در عرض نیم ساعت از بین برود.

ورود افراد، وسایل، وسایط نقلیه یا هرگونه دام و فرآورده خام دامی آلوده به ویروس به داخل دامداری سبب بروز حتمی بیماری در دامداری خواهد شد.

این بیماری در برخی کشورها ریشه کن شده ولی در بیشتر کشورها خصوصا کشورهای خاورمیانه جزو بیماری های بومی می باشد.

تب برفکی منجر به بروز بیماری دیگر نخواهد شد ولی عوارضی مانند سقط جنین، غیرفعال کردن تخمدان دام ماده، کاهش وزن چشمگیر دام، کاهش تولید شیر می تواند تا پایان عمر در دام بماند طوریکه دامدار را مجبور به حذف دام از گله بکند.