پیشنهاد «پیمان ۱۴۲۴ خزر» برای تبدیل خزر به قدرت ژئواکونومیک ایران
فرجالله معماری در همایش «ظرفیتهای بندری، لجستیکی، ترانزیتی، گمرکی و تجاری شمال کشور» با ترسیم چشماندازی نو برای اقتصاد خزر، بر ضرورت گذار از توسعه زیرساختمحور به حکمرانی شبکهای تأکید کرد و گفت: عصر رقابت بنادر به پایان رسیده و مزیت رقابتی آینده در توان سازماندهی شبکههای اقتصادی و مدیریت جریان کالا، سرمایه، داده و خدمات شکل میگیرد.
وی با بیان اینکه خزر کلید بازتعریف جایگاه ایران در اقتصاد اوراسیاست، اظهار داشت: مسئله امروز شمال کشور کمبود ظرفیت نیست، بلکه فقدان یک چارچوب مشترک برای خلق ارزش از طریق اتصال ظرفیتهاست. به گفته او، گیلان، مازندران و گلستان باید بهعنوان اضلاع یک پهنه اقتصادی واحد دیده شوند و بنادر کاسپین، انزلی، نوشهر و امیرآباد در کنار مرزهای آستارا و اینچهبرون، اجزای یک زنجیره ملی ارزش هستند که تنها با همافزایی نهادی میتوانند به مزیت رقابتی پایدار تبدیل شوند.
کریدور شمال–جنوب؛ فراتر از یک مسیر ترانزیتی
معماری در بخش دیگری از سخنان خود، کریدور بینالمللی شمال–جنوب را بخشی از معماری نوظهور ژئواکونومیک اوراسیا دانست و تصریح کرد: این کریدور صرفاً یک مسیر لجستیکی نیست، بلکه میتواند ایران را از یک مسیر ترانزیتی به بازیگری مؤثر در اتصالپذیری اقتصادی منطقه تبدیل کند.
وی افزود ارزش این کریدور تنها در کاهش زمان حملونقل خلاصه نمیشود، بلکه در شکلدهی به پیوندهای بلندمدت اقتصادی، صنعتی و سرمایهگذاری میان ایران، روسیه، کشورهای مستقل مشترکالمنافع و حوزه اوراسیا نهفته است.
هشدار درباره حلقه مفقوده اقتصاد خزر
رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران با اشاره به محدودیت ظرفیت حمل دریایی در شمال کشور تأکید کرد: چالش پیشروی اقتصاد خزر، توسعه بیشتر زیرساختهای بندری نیست، بلکه تکمیل زنجیره ارزش حملونقل دریایی است.
وی افزود توسعه بنادر بدون توسعه متوازن ناوگان، صنایع دریایی و ظرفیتهای تعمیر و نگهداری شناورها، پاسخگوی رشد آتی تجارت در خزر نخواهد بود.
شش پیشنهاد راهبردی برای آینده اقتصاد خزر
معماری در پایان، شش پیشنهاد راهبردی برای ارتقای جایگاه شمال کشور در اقتصاد منطقه ارائه کرد:
۱. تدوین سند راهبردی کریدور اقتصادی خزر ایران بهعنوان نخستین سند فرابخشی توسعه اقتصاد شمال کشور.۲. استقرار الگوی حکمرانی شبکهای اقتصاد خزر برای هماهنگی میان بنادر، مناطق آزاد، گمرکات، مرزها و بخش خصوصی.۳. تدوین برنامه ملی توسعه ناوگان و صنایع دریایی خزر بهمنظور رفع گلوگاه ظرفیت حمل دریایی.۴. تشکیل شورای هماهنگی اقتصاد خزر برای ایجاد سازوکار دائمی همگرایی نهادی.۵. آغاز مطالعات ملی طراحی کریدور ژئواکونومیک خزر–هرمز با هدف اتصال دو پهنه راهبردی کشور.۶. تدوین «پیمان ۱۴۲۴ خزر» بهعنوان نقشه راه بیستساله ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد اوراسیا و چارچوب راهبردی تبدیل خزر به کانون تجارت، ترانزیت، لجستیک و سرمایهگذاری کشور.
وی در جمعبندی تأکید کرد: ایران تنها کشوری است که دو پهنه ژئواکونومیک خزر و هرمز را همزمان در اختیار دارد و در صورت حکمرانی صحیح، میتواند به یکی از گرههای اصلی اتصال اقتصادی شمال و جنوب اوراسیا تبدیل شود.
معماری خاطرنشان کرد: قرن گذشته عصر ساختن بندرها بود، اما دهه پیشرو عصر ساختن شبکههاست؛ آینده خزر نه در توسعه یک بندر، بلکه در شکلگیری یک منظومه اقتصادی یکپارچه رقم خواهد خورد.
بدون نظر! اولین نفر باشید